Wanneer wegenwerken de toegang tot een winkel, horecazaak of dienstverlenende onderneming ernstig verstoren, kan tijdelijke sluiting soms onvermijdelijk worden. Voor kleine ondernemingen kan dat zwaar wegen, zeker wanneer de inkomsten (grotendeels) afhangen van klanten die fysiek langskomen. De sluitingspremie biedt in dat geval een financiële tegemoetkoming voor zelfstandigen en kleine ondernemingen die door openbare werken voor de deur minstens 21 opeenvolgende kalenderdagen moeten sluiten. Sinds 1 januari 2026 bestaat de vroegere forfaitaire hinderpremie van 2.000 euro niet meer, maar de sluitingspremie blijft wel behouden.

Voor welke ondernemingen is de sluitingspremie bedoeld?

De sluitingspremie richt zich op kleine ondernemingen met maximaal negen werknemers. Het gaat vooral om handelszaken, horeca en diensten waarbij persoonlijk en direct contact met klanten noodzakelijk is. De activiteit moet normaal gezien plaatsvinden in de vestiging zelf en mag redelijkerwijs niet eenvoudig op verplaatsing kunnen worden georganiseerd. Daardoor komen vooral zaken in aanmerking waarvan de commerciële werking sterk verbonden is met de fysieke bereikbaarheid van de winkel, praktijk of zaak.

De onderneming moet een exploitatiezetel in het Vlaamse Gewest hebben en die vestiging moet correct gekend zijn in de Kruispuntbank van Ondernemingen. Ook de rechtsvorm, rechtstoestand en hoofdactiviteit worden gecontroleerd aan de hand van officiële gegevens. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de NACE-code van de hoofdactiviteit. Een andere belangrijke voorwaarde is dat de vestiging vaste openingstijden heeft. Vzw’s, overheidsondernemingen en ondernemingen met ambulante activiteiten vallen buiten deze steunmaatregel.

Wanneer is er sprake van ernstige hinder?

Niet elke werf in de buurt geeft recht op een sluitingspremie. Er moet sprake zijn van ernstige hinder door openbare werken. Dat betekent dat de werken voldoende groot en ingrijpend moeten zijn, bijvoorbeeld omdat een aanzienlijke oppervlakte wordt opengebroken en omdat de rijbaan of rijstroken geheel of gedeeltelijk worden afgesloten. De werken moeten bovendien minstens dertig opeenvolgende kalenderdagen duren.

Voor de afbakening van de hinderzone wordt gebruikgemaakt van de informatie in GIPOD, de databank waarin grondwerken worden geregistreerd. De werkzone van de geregistreerde werken bepaalt mee welke wegvakken en kruispunten als hinderzone worden beschouwd. Alleen vestigingen die binnen die hinderzone liggen, kunnen in aanmerking komen. Daarnaast moeten de werken concreet gepland zijn of al in uitvoering zijn, met bevestiging van de hinder door de bevoegde beheerder of het lokaal bestuur.

Hoeveel bedraagt de sluitingspremie?

De sluitingspremie bedraagt 80 euro per sluitingsdag. De zaak moet wel minstens 21 opeenvolgende kalenderdagen volledig sluiten door de hinder. De premie begint pas te lopen vanaf de 22ste kalenderdag van de sluiting. Een onderneming die bijvoorbeeld precies 21 dagen sluit, voldoet dus aan de minimale sluitingsvoorwaarde, maar ontvangt nog geen bedrag voor de eerste 21 dagen. Vanaf dag 22 kan de steun worden toegekend.

De aanvraag gebeurt per sluitingsperiode, in blokken van maximaal dertig kalenderdagen. Wanneer de sluiting langer duurt, kunnen meerdere aanvragen nodig zijn. Ook wanneer er tijdens dezelfde hinderperiode verschillende sluitingsperiodes zijn die niet onmiddellijk op elkaar volgen, kunnen die afzonderlijk worden aangevraagd. De steun kan gedurende de volledige duurtijd van de werken worden toegekend, zolang aan de voorwaarden wordt voldaan.

Hoe verloopt de aanvraag?

De aanvraagprocedure start niet volledig bij de ondernemer zelf. Eerst worden de werken geregistreerd door de beheerder in GIPOD. VLAIO controleert vervolgens op basis van beschikbare gegevens welke handelaars mogelijk aan de voorwaarden voldoen. Ondernemingen die geselecteerd worden, ontvangen een kennisgevingsbrief. Die brief wordt digitaal verstuurd via eBox Enterprise of per post wanneer de eBox niet geactiveerd is.

Na ontvangst van de brief kan de sluitingspremie online worden aangevraagd, op voorwaarde dat de zaak minstens 21 opeenvolgende kalenderdagen sluit door de openbare werken. De aanvraag kan ten vroegste worden ingediend op de startdatum van de werken. Ze moet uiterlijk op de startdatum van de sluitingsperiode gebeuren. Tijdig aanvragen is dus essentieel. Een laattijdige aanvraag kan ertoe leiden dat de premie niet wordt toegekend.

Na de aanvraag controleert VLAIO de verstrekte gegevens. Bij een gunstige beslissing wordt de premie uitbetaald. Wanneer de aanvraag wordt geweigerd, ontvangt de onderneming een schriftelijke beslissing met motivering. Ondernemingen die geen brief hebben ontvangen, maar toch menen aan de voorwaarden te voldoen, kunnen via de website van VLAIO nagaan welke stappen mogelijk zijn. Daarbij is het vooral belangrijk om te controleren of de vestigingsgegevens, activiteit en ligging ten opzichte van de hinderzone correct geregistreerd zijn.