Een vennootschap vrijwillig stopzetten verloopt normaal in drie stappen: de ontbinding, de vereffening en de sluiting van de vereffening. In bepaalde gevallen kunnen die fases echter samenvallen in één notariële akte. Dan spreekt men van een turbovereffening, ook wel ontbinding en vereffening in één akte genoemd. Die procedure is vooral bedoeld voor eenvoudige dossiers waarbij de afwikkeling op voorhand grotendeels is geregeld. Hoewel een turbovereffening vaak wordt voorgesteld als een snelle en efficiënte oplossing, is ze juridisch en boekhoudkundig minder vrijblijvend dan soms wordt gedacht. De wet koppelt er duidelijke voorwaarden aan, en vooral de informatieverstrekking aan schuldeisers en aandeelhouders speelt daarbij een centrale rol.

Wanneer een turbovereffening mogelijk is

Een turbovereffening is alleen mogelijk wanneer geen vereffenaar wordt benoemd en de vennootschap haar afwikkeling dus niet via de klassieke vereffeningsprocedure moet doorlopen. Dat veronderstelt dat alle schulden aan derden, aandeelhouders of vennoten al zijn betaald, of dat de nodige bedragen werden geconsigneerd om ze alsnog te voldoen. Voor schuldeisers die nog niet betaald zijn, geldt een uitzondering wanneer zij schriftelijk instemmen met de toepassing van deze versnelde procedure. Daarnaast moet de algemene vergadering de ontbinding en sluiting van de vereffening in één akte goedkeuren volgens de wettelijke stemvereisten. De turbovereffening is dus een procedure voor situaties waarin vooraf al voldoende duidelijkheid bestaat over activa, passiva en de verdere verdeling van het resterende vermogen.

Sneller betekent niet eenvoudiger

Dat een turbovereffening snel kan verlopen, betekent niet dat de formaliteiten beperkt zijn. Het bestuursorgaan moet nog steeds een ontbindingsvoorstel en een bijzonder verslag opstellen. Ook een staat van actief en passief is verplicht, en die mag op het moment van de akte niet ouder zijn dan drie maanden. Bovendien eindigt het lopende boekjaar door de ontbinding, waardoor een jaarrekening moet worden opgesteld tot op de datum van de ontbinding. Die jaarrekening moet een getrouw beeld geven van de financiële toestand van de vennootschap op dat precieze ogenblik. In de praktijk maakt dit de procedure vooral geschikt voor eenvoudige afsluitingen. Zodra de financiële toestand complexer wordt of er nog belangrijke afwikkelingen moeten gebeuren, verdwijnt het voordeel van de turbovereffening en ligt een klassieke ontbinding met vereffening meer voor de hand.

Het belang van correcte financiële informatie

Bij een turbovereffening is de financiële verslaggeving meer dan een formaliteit. De staat van actief en passief vormt een cruciale informatiebron voor schuldeisers die moeten beoordelen of zij met de procedure kunnen instemmen. Dat geldt des te sterker wanneer de vennootschap onvoldoende activa heeft om alle schulden volledig te voldoen. In zulke deficitaire situaties is transparantie essentieel, omdat de procedure niet dezelfde waarborgen biedt als een faillissement. Er is immers geen curator die optreedt in het belang van de schuldeisers en evenmin is er een vereffenaar wiens benoeming door de rechtbank moet worden bevestigd. Juist daarom moet de financiële toestand helder en volledig worden weergegeven. Niet alleen zichtbare verliezen, maar ook latente meerwaarden kunnen daarbij relevant zijn. Door die mee te nemen, stijgt de informatieve waarde van de vereffeningsstaat aanzienlijk.

De rol van de bedrijfsrevisor of accountant

De tussenkomst van een commissaris, bedrijfsrevisor of gecertificeerd accountant is binnen deze procedure van groot belang. Deze professional controleert niet alleen de voorgelegde stukken, maar bevestigt in de conclusies van het verslag ook of de schulden zijn betaald, of de nodige bedragen zijn geconsigneerd, en of eventuele schuldeisers daadwerkelijk schriftelijk akkoord zijn gegaan met de turbovereffening. Die controlefunctie is essentieel omdat de procedure rust op het idee dat de afwikkeling vooraf correct en volledig is voorbereid. Zeker bij deficitaire vereffeningen is dat geen detail. Schuldeisers kunnen alleen zinvol instemmen met een versnelde afsluiting wanneer zij zicht hebben op de werkelijke financiële situatie van de vennootschap. De rol van de controlerende beroepsbeoefenaar bestaat er dan ook in om de betrouwbaarheid van die informatie te versterken en zo misverstanden, betwistingen en latere aansprakelijkheidskwesties te helpen voorkomen.